REKLAMA

To już 81 lat od rozpoczęcia najgorszego konfliktu zbrojnego w dziejach ludzkości. II wojna światowa rozpoczęła się atakiem niemieckiego pancernika „Schleswig-Holstein” na polską składnicę wojskową na Westerplatte 1 września o godzinie 4.45. To zdarzenie jest uznawane za symbol rozpoczęcia wojny. Jednak działania wojenne rozpoczęły się już wcześniej. O godzinie 4.40 bez wypowiedzenia wojny, niemieckie wojska uderzyły na Polskę na całej długości granicy, dzielącej te dwa państwa. Była to realizacja planu Fall Weiss. Zakładał on rozpoczęcie działań wojennych bez aktu wypowiedzenia wojny i prowadzenie jej metodą wojny błyskawicznej. Plan początkowo przewidywał rozpoczęcie ofensywy przeciw Polsce na 26 sierpnia. Rozkaz odwołano, mimo że część jednostek zajęła już swe pozycje. Atak został wspomogły naloty bombowe na większe miasta Polski. Pierwszym polskim miastem zniszczony w czasie II wojny światowej był Wieluń. Ignacy Mościcki Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał odezwę, w której po oświadczeniu o niesprowokowanej agresji Niemiec przeciwko Polsce wezwał naród do obrony wolności i niepodległości kraju.

Naszą klęskę przypieczętował atak Armii Czerwonej 17 września. Łamiąc polsko-sowiecki pakt o nieagresji, granice przekroczyło ok. 1,5 mln żołnierzy rosyjskich. Realizowali oni ustalenia paktu Ribbentrop-Mołotow dotyczące IV rozbioru Polski. Po sowieckim ataku prezydent z rządem i marszałkiem Edwardem Rydzem-Śmigłym, naczelnym wodzem, przekroczyli granicę rumuńską, gdzie zostali internowani.

Samotnie walcząca z dwoma najeźdźcami Polska musiała ponieść klęskę. Do 28 września bohatersko broniła się Warszawa, a do 2 października załoga Helu. Kampanię wrześniową zakończyła kapitulacja cztery dni później pod Kockiem oddziałów Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga, które przedzierając się w kierunku stolicy toczyły boje z Wehrmachtem i Armią Czerwoną.

Bilans wrześniowych walk to ponad 70 tys. polskich żołnierzy zabitych, przeszło 150 tys. rannych i ponad 600 tys. w niewoli. Około 70 tys. żołnierzy polskich przekroczyło granicę Rumunii i Węgier, na Litwę i Łotwę przedostało się ich około 18 tysięcy. Ze strony niemieckiej poległo i zostało rannych około 45 tys. żołnierzy, wśród Sowietów było 10 tys. zabitych i rannych.

Na okupowanych polskich ziemiach Niemcy i Sowieci wprowadzili terror i eksterminacje. Jednocześnie już we wrześniu powstały w kraju pierwsze struktury konspiracyjne, zalążki przyszłego podziemnego państwa i Armii Krajowej.Wojna trwała od 1 września 1939 do 2 września 1945. Działania wojenne toczyły się prawie w całej Europie, Azji, północnej Afryce, a nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Miała tragiczne skutki dla cywilów. Straty wśród ludności cywilnej wyniosły łącznie prawie 33 miliony ludzi. Uczestniczyły w nich 72 państwa i około 110 mln żołnierzy. Podczas wojny śmierć poniosło od 50 do ponad 70 mln osób. Zginęło też od 5,6 do 5,8 mln obywateli polskich, czyli przeszło 17 proc. ludności kraju przed wojną. Straty te ujęte procentowo w stosunku do liczby ludności były największe na świecie.