NIETRAFIONY LUB WADLIWY PREZENT – SPRAWDŹ JAKIE MASZ PRAWA?

0
180

Autor: radca prawny Piotr Grzelak

W pierwszej części opiszemy kiedy i jak skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy, w drugiej natomiast przybliżymy jak postępować w przypadku wadliwości towaru.


Powiedzmy zatem w jakich sytuacjach możemy zwrócić niechciany towar?

Konsument ma prawo odstąpić od umowy i zwrócić rzecz, bez podania przyczyny, z tym zastrzeżeniem, że powyższe dotyczy tylko umów zawieranych na odległość np. przez Internet lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Tym samym wskazane uprawnienia nie przysługują w przypadku zakupu w sklepach stacjonarnych, jednak często sklepy takie zwłaszcza sieciowe dają konsumentom możliwość zwrotu towaru w określonym czasie. Jest to jednak dobra wola sprzedawcy bowiem jak wskazano powyżej ustawowe prawo zwrotu zagwarantowane jest tylko w przypadku zakupów na odległość bądź poza lokalem przedsiębiorstwa. Warto również dodać, że jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu 14 dniowego terminu. Ważnym jest również to, że wraz z odstąpieniem wygasają powiązane z nią umowy dodatkowe zawarte przez konsumenta np. kredytu czy ubezpieczenia.

Jaki jest termin na skorzystanie z powyższego prawa?

Zgodnie z ustawą o prawach konsumenta termin na odstąpienie od umowy to 14 dni od otrzymania rzeczy. W przypadku kiedy przedmiotem umowy są usługi np. telekomunikacyjne wówczas termin ten biegnie od dnia zawarcia umowy. Co istotne do zachowania terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Natomiast jeśli chodzi o formę takiego oświadczenia jest ona dowolna jednak dla celów dowodowych warto uczynić to na piśmie i wysłać listem poleconym zachowując potwierdzenie nadania. Sprzedawcy często udostępniają gotowe formularze jednak każda forma i treść jest dopuszczalna byleby wynikało jasno, że odstępujemy od umowy. Sklepy internetowe często również dopuszczają możliwość złożenia takiego oświadczenia za pośrednictwem strony internetowej.

W jakim czasie konsument powinien odesłać towar?

Konsument ma obowiązek zwrócić rzecz przedsiębiorcy lub przekazać ją osobie upoważnionej przez przedsiębiorcę do odbioru niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni od dnia, w którym odstąpił od umowy. Do zachowania terminu wystarczy odesłanie rzeczy przed jego upływem. Należy pamiętać, że koszt zwrotu przesyłki ciąży na konsumencie, jeśli przedsiębiorca poinformował o konieczności poniesienia tych kosztów. Natomiast jeśli sprzedawca nie poinformował o takim obowiązku wówczas to on poniesie koszty wysyłki zwracanego towaru. Jednocześnie niektóre sklepy pokrywają w każdym przypadku koszt zwrotu dając do wyboru kilka dogodnych dla konsumenta opcji. 


Jakie obowiązki ciążą na sprzedawcy?

Przedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia rzeczy, z tym, że koszt przesyłki zostanie zwrócony w kwocie odpowiadającej najtańszej opcji dostępnej u danego sprzedawcy. Przedsiębiorca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takiego samego sposobu zapłaty, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu. 



Powiedzmy teraz jakie przysługują nam prawa w przypadku wadliwości towaru?

Zgodnie ze stosownymi przepisami kodeksu cywilnego jeśli zakupiona rzecz, niezależnie czy w sklepie tradycyjnym czy też za pośrednictwem Internetu, ma wadę możemy skorzystać  z tak zwanej rękojmi obejmującej zarówno wady fizyczne i prawne.

Kiedy mówimy o wadliwości rzeczy?

Wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli:

  • nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
  • nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
  • nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
  • została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Natomiast rzecz ma wadę prawną jeśli stanowi własność osoby trzeciej albo jest obciążona prawem osoby trzeciej, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu. 


Bardzo istotnym jest fakt, że jeśli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili wydania rzeczy co  w praktyce oznacza, że wystąpienie wady w tym okresie będzie niemal w każdej sytuacji równoznaczne, że powstała ona z przyczyn od nas niezależnych. 


Jakie uprawnienia w ramach rękojmi przysługują konsumentowi?

Jeśli towar okaże się wadliwy konsumentowi przysługują następujące uprawnienia: 

  • Wymiana towaru na nowy,
  • Naprawa towaru,
  • Obniżenie ceny,
  • Odstąpienie od umowy, o ile wada jest istotna.

Wybór żądania należy zasadniczo do konsumenta, jednak przedsiębiorca pod pewnymi warunkami może zaproponować inne rozwiązanie aniżeli wybrane przez konsumenta.


Wymiana lub naprawa towaru

Jeśli konsument żąda wymiany lub naprawy, przedsiębiorca może odmówić realizacji jeżeli:

  • byłoby to niemożliwe do zrealizowania,
  • w porównaniu z drugim możliwym sposobem doprowadzenia do zgodności z umową wymagałoby nadmiernych kosztów.


Sprzedawca jest obowiązany wymienić rzecz wadliwą na wolną od wad lub usunąć wadę w rozsądnym czasie bez nadmiernych niedogodności dla kupującego.

Obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy

Jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Należy pamiętać, że kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna.

Przez jaki czas sprzedawca dopowiada za wady rzeczy?

Sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu. Istotnym jest, że upływ terminu do stwierdzenia wady nie wyłącza wykonania uprawnień z tytułu rękojmi, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił co oznacza, że przedsiębiorca ukrywający wadliwość będzie odpowiadał nawet jeśli wada zostanie zauważona odpowiednio po dwóch/pięciu latach. Warto jednocześnie pamiętać, że sprzedawca jest zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy, np. rzecz była przeceniona ze względu na wadliwość.

W jaki sposób należy złożyć reklamację?

Przepisy nie nakładają obowiązku składnia reklamacji w określonej formie jednak przeważnie zgłoszenie następuje w formie pisemnej bądź elektronicznej. Warto zadbać o to żebyśmy posiadali dowód złożenia takiej reklamacji, w której wskazujemy wykrytą wadę i określamy żądania. Pamiętajmy o tym, że paragon fiskalny nie jest wymagany do skorzystania z reklamacji niemniej jednak to my musimy udowodnić zakup reklamowanego towaru w danym sklepie. Możemy posiłkować się takimi dowodami jak potwierdzenie  zapłaty kartą czy nawet oświadczeniami świadków.

Jaki jest termin na złożenie reklamacji?

Konsument powinien zgłosić roszczenia w ramach rękojmi w okresie roku od dnia wykrycia wady, niemniej warto zrobić to zaraz po jej stwierdzeniu. Ważne: jeżeli kupujący będący konsumentem zażądał wymiany rzeczy lub usunięcia wady albo złożył oświadczenie o obniżeniu ceny, określając kwotę, o którą cena ma być obniżona, a sprzedawca nie ustosunkował się do tego żądania w terminie czternastu dni, uważa się, że żądanie to uznał za uzasadnione. W powyższym terminie musimy otrzymać odpowiedź natomiast forma może być dowolna  również w postaci np. smsa. 

Rękojmia a gwarancja.

Gwarancja jest- obok rękojmi- dodatkową podstawą dochodzenia roszczeń w przypadku gdy rzecz nie ma właściwości, o których zapewniał sprzedawca. . Jednak – co bardzo istotne – jej udzielenie zależy wyłącznie od woli sprzedawcy. Nie on takiego obowiązku. 


Jaka jest różnica między rękojmią  a gwarancją? 

Gwarancja to dodatkowa możliwość korzystania z uprawnień, czasami ma bardziej preferencyjne warunki aniżeli ustawowe uprawnienia z tytułu rękojmi. Należy jednak pamiętać, że kupujący może wykonywać uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy niezależnie od uprawnień wynikających z gwarancji.

Przedstawione w niniejszym artykule kwestie są najistotniejszymi natomiast nie wyczerpują w pełni wszelkich szczegółowych zagadnień bowiem ich omówienie wykracza poza jego ramy.


Materace KOŁO